OFERTA
Zawory i elektrozawory pneumatyczne - jakie mają zastosowanie?

Zawory i elektrozawory pneumatyczne - jakie mają zastosowanie?

Pneumatyka to jedna z najważniejszych dziedzin przemysłu, która wymaga wykorzystania odpowiednich rozwiązań. Przekonajmy się, jaką rolę odgrywają zawory i elektrozawory pneumatyczne.

Zawory pneumatyczne – czym są i jaką spełniają funkcję w układzie pneumatycznym?

Zawory pneumatyczne i elektrozawory są integralną częścią instalacji pneumatycznych. To obowiązkowa pozycja w przypadku przemysłu XXI wieku. Sprawdzają się jako elementy części do maszyn, które mają pracować pod najwyższymi obciążeniami. Poszczególne rodzaje znacząco różnią się między sobą pod względem parametrów, które definiują ich użyteczność w przypadku konkretnych układów.

Układy pneumatyczne muszą działać w sposób bardzo spójny – nie ma tu miejsca na żadne problemy z dopasowaniem czy niedociągnięcia w konstrukcji. Elektrozawory i zawory muszą więc wykazywać się najwyższą jakością wykonania. Niepoprawne działanie tych kluczowych elementów może doprowadzić do uszkodzenia całego układu. W efekcie cała maszyna może ulec zniszczeniu, a w mniej drastycznych przypadkach znacznie szybciej straci na wartości i przydatności.

Możemy rozróżnić kilka rodzajów zaworów i elektrozaworów pneumatycznych. Mówi się zazwyczaj o dwóch podziałach – ze względu na sposób sterowania i funkcję.

Układ pneumatyczny

 

Podział zaworów i elektrozaworów według funkcji

Jest to najczęściej używana klasyfikacja, która odnosi się do zadań wykonywanych przez dane elementy. Na rynku dostępne są zawory rozdzielające, zwrotne, szybkiego spustu, dławiące, odcinające oraz logiczne.

Zawory rozdzielające

Ich celem jest „rozdzielenie” i ustalenie kierunku ruchu czynnika roboczego. Mogą być wielopozycyjne – udrażniają lub zamykają poszczególne wyjścia, pozwalając na ustalenie, którą drogą przepływa czynnik. Ponadto mogą one sterować konkretnymi wyjściami lub wszystkimi naraz:

  • dwupołożeniowe – pozwalają na ruch czynnika w obrębie zaworu (płynie albo nie płynie),
  • trzypołożeniowe i więcej – regulują kierunek przepływu w bardziej złożonych konstrukcjach (ile kierunków, tyle możliwych położeń).

Zawory zwrotne

Pozwalają na ruch czynnika tylko w jednym kierunku. Można je podzielić na automatyczne oraz sterowane:

  • automatyczne – nie wymagają zewnętrznego bodźca do działania,
  • sterowane – możemy je kontrolować – czynnik jest przepuszczany lub blokowany, ale tylko w jednym kierunku.

Zawory szybkiego spustu

W tym przypadku czynnikiem sterującym jest ciśnienie. Zawór tego rodzaju może otwierać się bądź zamykać przy określonych wartościach tego parametru.

Zawory dławiące

Są to zawory, które oprócz „zero-jedynkowej” regulacji przepływu pozwalają także na ustalenie siły, z którą porusza się czynnik roboczy. Można je podzielić na dławiące i dławiąco-zwrotne. W przypadku tych drugich oprócz dostosowania natężenia czynnika  możemy również zezwolić na ruch wyłącznie w jednym kierunku.

Zawory odcinające

To w pewnym sensie przeciwieństwo zaworów dławiących. Elementy z tej kategorii pracują „zero-jedynkowo” i mogą blokować jakikolwiek ruch czynnika roboczego albo zezwalać na dowolny ruch. Mogą być „normalnie otwarte” lub „normalnie zamknięte” – taka klasyfikacja dotyczy domyślnego stanu, czyli takiego, w którym na zawór nie wpływa czynnik zewnętrzny.

Zawory logiczne

Są to zawory, które sterują przepływem czynnika jako bramki logiczne. Sprawdzane są stany poszczególnych wejść i według danej konfiguracji wyjście jest otwierane bądź zamykane. Zawory logiczne najczęściej w podstawowych wariantach NOT, AND, OR, NAND lub NOR.

 

Zawory pneumatyczne

Podział ze względu na sposób sterowania

Mówiąc o zaworach, nie sposób jest nie wspomnieć o sposobie, w jaki są one sterowane. Niezależnie od tego, czy chodzi nam o zawory kierunkowe, dławiące czy odcinające – ważny jest sposób ich aktywacji. Różne zastosowania mogą wymagać różnego sposobu sterowania. Zawory możemy podzielić na mechaniczne, elektryczne (lub elektromagnetyczne), hydrauliczne oraz mieszane.

Zawór mechaniczny czy elektryczny?

W przypadku zaworów mechanicznych przepływ jest kierowany poprzez proste, fizyczne elementy – na przykład przyciski, dźwignie czy pedały. To najprostsze konstrukcje, które znajdują szerokie zastosowanie w całym przemyśle.

Zawory elektryczne regulują przepływ czynnika roboczego przez reakcję na impulsy elektryczne. Mogą to być na przykład zawory odcinające, które pod wpływem napięcia zmieniają aktualną pozycję adekwatnie do stanu normalnego. W takiej konfiguracji zawór typu NO (normalnie otwarty) przy wysokim poziomie napięcia zamknie się, natomiast zawór NZ (normalnie zamknięty) odblokuje przepływ czynnika.

Sterowanie pneumatyczne oraz mieszane

Warto także wspomnieć o zaworach sterowanych pneumatycznie, które regulują się samoczynnie pod wpływem ciśnienia. Ich praca jest automatyczna i nie wymaga nadzoru – po prostu otwierają się bądź zamykają, jeśli tylko ciśnienie przekroczy określone wartości.

Istnieją także systemy sterowane w sposób mieszany, które są kontrolowane na więcej niż jeden sposób. Jako przykład możemy podać teoretyczny układ, który oprócz możliwości elektrycznego sterowania jest także regulowany manualnie (sterowanie mechaniczne). Takie rozwiązanie może się przydać w celu zwiększenia bezpieczeństwa przez wprowadzenie awaryjnego wyłącznika lub upewnienia się, że nasz mechanizm będzie w stanie działać także w wypadku awarii sterowania komputerowego.

Zawory pneumatyczne – bistabilność a monostabilność

Wiele osób dokonuje także rozróżnienia ze względu na tak zwaną stabilność zaworu. Zawory monostabilne to takie, które po włączeniu samoczynnie dezaktywują się po określonym czasie. Zawory bistabilne natomiast po aktywacji wymagają również dezaktywacji – manualnej bądź elektronicznej.

Sterowanie bezpośrednie i pośrednie

Wszystkie te sposoby sterowania możemy zaklasyfikować do dwóch kategorii – sterowanie bezpośrednie i pośrednie. Znajomość wad oraz zalet każdego z nich może być kluczowa w stworzeniu odpowiedniego systemu.

Zawory sterowane bezpośrednio

Sterowanie bezpośrednie to takie, w którym element regulujący przepływ czynnika roboczego w obrębie zaworu (suwak) jest bezpośrednio połączony z elementem kontrolnym. W przypadku sterowania elektronicznego suwak jest bezpośrednio połączony z elektromagnesem, a w mechanicznym – suwak połączony jest na przykład z przyciskiem.

Zaletą sterowania bezpośredniego jest jego szybkość działania, którą zawdzięcza swojej konstrukcji. Największą wadą jest natomiast fakt, że element kontrolny musi być wystarczająco silny, aby poruszyć zawór także w trakcie jego pracy. To bardzo istotne – z tego powodu sterowanie bezpośrednie nie nadaje się do pracy z układami, w których czynnik roboczy porusza się pod dużym ciśnieniem.

Zawory sterowane pośrednio

Sterowanie pośrednie polega na podłączeniu systemu sterowania nie do suwaka zaworu, który chcemy regulować, a do zaworu pomocniczego, który pozwala na przepływ czynnika roboczego do mechanizmu zaworu głównego – tym samym poruszając jego suwak. W ten sposób sterujemy bezpośrednio zaworem pomocniczym, ten zaś steruje zaworem głównym.

Największą zaletą tego rozwiązania jest możliwość sterowania zaworami, w których czynnik roboczy porusza się pod dużym ciśnieniem. W tym przypadku również jednak musimy liczyć się z pewnymi wadami – taki układ jest bardziej skomplikowany, co z kolei wiąże się z wyższą ceną.

Zasilanie zaworów pneumatycznych

Istotną cechą zaworu jest sposób, w jaki jest zasilany (w ujęciu pneumatycznym). Znów zachodzi tu podział – zawory mogą być zasilane albo przewodowo, albo płytowo.

W zaworach zasilanych przewodowo czynnik roboczy wpływa i wypływa z zaworu poprzez przewody montowane do zaworu poprzez gwinty. Przewody są giętkie, co w niektórych przypadkach może być zaletą, a gwinty zapewniają silne połączenie pomiędzy elementami systemu.

Zawory zasilane płytowo są montowane do płyt zaworowych. Takie rozwiązanie pozwala na osiągnięcie dużego ciśnienia przepływu, a dodatkowo zmniejsza powierzchnię, którą  zajmuje cały system (w porównaniu do zasilania przewodowego) oraz ułatwia montowanie elementów elektronicznych.

Flagowe produkty z dziedziny pneumatyki – Martech

Odkryj ofertę firmy Martech-Pneumatyka. Znajdziesz w niej siłowniki pneumatyczne, elektrozawory, zasuwy nożowe, złącza i wszelkie inne elementy pneumatyczne – wszystko, czego potrzebujesz w zastosowaniach przemysłowych. Zapraszamy do zapoznania się z ofertą zaworów pneumatycznych i elektrozaworów.

do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper.pl